ویژهبرنامهی «لبخند ردیف» كه به مناسبت ایامالله دههی فجر، حاصل همكاری مشترك رادیو صبا و دفتر طنز حوزهی هنری است، این روزها از آنتن رادیو به گوش میرسد. این برنامه با اجرای مهدی فرجاللهی، میكوشد با نگاهی به طنز فاخر، شوخی را از سطح خندههای ساده به عمق اندیشه و نقد اجتماعی برساند. گفتوگوی رادیو صبا با فرجاللهی، پرده از رویكردها و اهداف این ویژهبرنامه برمیدارد.
به گزارش روابط عمومی رادیو صبا،
ویژهبرنامهی «لبخند ردیف» كه به مناسبت ایامالله دههی فجر، حاصل همكاری مشترك رادیو صبا و دفتر طنز حوزهی هنری است، این روزها از آنتن رادیو به گوش میرسد. این برنامه با اجرای مهدی فرجاللهی، میكوشد با نگاهی به طنز فاخر، شوخی را از سطح خندههای ساده به عمق اندیشه و نقد اجتماعی برساند. گفتوگوی رادیو صبا با فرجاللهی، پرده از رویكردها و اهداف این ویژهبرنامه برمیدارد.
هویت و رویكرد برنامه
به گفتهی فرجاللهی، «لبخند ردیف» با هدف پرداختن به طنز فاخر ساخته شده است؛ طنزی كه نه برای خنداندن صرف، بلكه برای برانگیختن اندیشه و نگاه نقادانه طراحی شده:
«طنز از جنس شوخی فاخر است. ما در لبخند ردیف تلاش كردیم ادب و تفكر را در بستری شیرین و دلنشین عرضه كنیم.»
تحولات طنز پس از انقلاب
فرجاللهی با مرور تاریخچهی طنز معاصر ایران میگوید:«پس از انقلاب، با انتشار مجلهی گل آقا، با مدیر مسئولی زندهیاد كیومرث صابری فومنی، و نیز فعالیتهای مؤثر زندهیاد ابوالفضل زرویی نصرآباد در دفتر طنز حوزهی هنری، نسل تازهای از طنزپردازان تربیت شد. نتیجهی آن ظهور نویسندگان و شاعران جوانی است كه امروز در مسیر جدی طنز قدم میزنند و ما در ‘لبخند ردیف’ با برخی از آنها همكاری داریم.»
گفتوگو با نسل جدید طنزپردازان
او در بخش گفتگوهای برنامه، حضور طنزپردازان جوان و دغدغهمند را از نقاط قوت «لبخند ردیف» دانست:«با تغییر شرایط اجتماعی، دغدغهها هم تغییر میكند. طنزپردازان جوان امروز با زبان تازه و نگاه متفاوت، به مسائل روز میپردازند. آنها طنز را نه فقط ابزار شوخی، بلكه بستری برای اصلاح و فرهنگسازی میبینند.»
طنز اجتماعی در آیتم «سقلمه»
در آیتم «سقلمه»، برنامهی «لبخند ردیف» به سراغ مسائل اجتماعی و روزمرهی زندگی مردم میرود. فرجاللهی معتقد است طنز اجتماعی باید به زیست و دغدغههای واقعی مخاطب نزدیك باشد. این آیتم تلاش میكند با نگاهی طنزآمیز، به موضوعاتی بپردازد كه در زندگی روزمره با آنها سروكار داریم. این مسائل طیف وسیعی را شامل میشوند، از ترویج فرهنگ آپارتماننشینی و آداب استفاده از حملونقل عمومی گرفته تا مدیریت صحیح پسماندها و حتی چالشهای جدیدی مانند فرهنگ استفاده از شبكههای اجتماعی. فرجاللهی تأكید میكند كه حتی مسائل به ظاهر ساده نیز میتوانند بستری مناسب برای طنز و فرهنگسازی باشند: «هر پدیدهای كه به زیست روزمرهی ما مربوط میشود، میتواند سوژهای برای طنز باشد. حتی موضوعی به ظاهر ساده مثل نحوه گذاشتن زباله دم در.» او همچنین به فرهنگ استفاده صحیح از شبكههای اجتماعی به عنوان یكی از موضوعات تازه و مهم اشاره كرد كه این آیتم به آن پرداخته است.
روی خط قرمزهای طنز سیاسی
در بخش «نیشتر» كه به طنز سیاسی اختصاص دارد، رعایت اخلاق خط اصلی برنامه است:
«به قول زندهیاد منوچهر احترامی، ‘روی خط قرمز مینشینیم اما رنگی نمیشویم’. طنز باید نقد كند اما حرمت نگه دارد. هدف ما تأثیرگذاری است، نه تحریك كسی.»
تفاوت طنز رادیویی با طنز مكتوب
فرجاللهی اجرای رادیویی را تجربهای زنده و غیرقابلپیشبینی میداند:
«در گفتوگوهای رادیویی، واكنشها در لحظه شكل میگیرد و مسیر گفتگو ممكن است ما را شگفتزده كند. این پویایی و زنده بودن، تفاوت اصلی گفتوگوی رادیویی با اجرای انواع طنز مكتوب است.»
خنده یا اندیشه؟ هر دو
«لبخند ردیف» فقط برای خنده نیست؛ بلكه میخواهد ذهن مخاطب را هم به تأمل وادارد:«ما هم دنبال خنده بودیم و هم اندیشه و هم نقد. آنچه را از استادانم در این رابطه آموختم در یك بیت اینگونه سرودم كه:
خنده بر لب دارم و چشمم تر است / خنده با اندیشه باشد بهتر است.»
رادیو؛ رسانهای برای طنز فاخر
به باور فرجاللهی، رادیو ظرفیتی بیبدیل برای طنز دارد:«در فقدان تصویر، صدا و واژه باید طنز را زنده كنند. همین چالش باعث میشود رادیو فضای جذابی برای ارائهی شوخیهای فاخر و خلاق باشد.»
پیشنهاد پایانی
فرجاللهی در پایان از همهی علاقهمندان ادبیات و شوخطبعی دعوت كرد شنوندهی برنامه باشند:
«لبخند ردیف را به كسانی توصیه میكنم كه طنز را جدی میگیرند مخاطبانی كه هم میخواهند بخندند و هم فكر كنند.»
«لبخند ردیف» هر شب ساعت 21 به تهیهكنندگی الهه سلحشور و اجرای مهدی فرجاللهی از رادیو صبا تقدیم مخاطبان می شود.
