یك شاعر و پژوهشگر حوزه ادیان و عرفان با اشاره به نقش الهام و معرفت در آفرینش شعر گفت: شعر ماندگار تنها با تسلط بر فنون ادبی شكل نمیگیرد، بلكه نتیجه تركیب استعداد، دانش ادبی و معرفت درونی شاعر است.
به گزارش روابط عمومی رادیو صبا، در برنامه «دل و دلدار» رادیو صبا كه با محوریت تأثیر واقعه عاشورا در ادبیات و شعر فارسی برگزار شد، دكتر فیروزی شاعر آیینی و پژوهشگر عرفان و ادیان درباره جایگاه الهام و معرفت در سرودن شعر سخن گفت.
وی در ابتدای این گفتوگو با تسلیت ایام سوگواری امام حسین(ع) اظهار كرد: شاعران و نویسندگان در طول تاریخ از درسهای عاشورا غفلت نكردهاند و بسیاری از آثار ماندگار ادبی با الهام از این واقعه شكل گرفته است؛ آثاری كه آنچه بر دل شاعر جاری شده را بر صفحه كاغذ آوردهاند.
فیروزی كه دارای دكترای ادیان با گرایش عرفان و تصوف است، با اشاره به پیشینه فعالیتهای آموزشی خود گفت: تحصیلات اولیه من در رشته ادبیات بوده و سالها در مدارس مختلف تهران از جمله دبیرستان البرز تدریس كردهام و همین مسیر مرا به حوزه عرفان و ادیان نزدیكتر كرد؛ حوزهای كه پیوندی عمیق با ادبیات فارسی دارد.
این شاعر آیینی با تأكید بر ریشههای عرفانی ادبیات فارسی افزود: سرچشمههای اصلی بسیاری از آثار بزرگ ادبی ما در عرفان نهفته است و همین امر سبب شده شعر فارسی در طول تاریخ با مفاهیم معنوی و معرفتی پیوندی عمیق داشته باشد.
وی در ادامه شعر را به دو دسته «نظم» و «شعر ماندگار» تقسیم كرد و گفت: كسی كه با فنون شعر، وزن، قافیه و آرایههای ادبی آشنا باشد میتواند متنی منظوم خلق كند، اما شعری كه در تاریخ ماندگار میشود، علاوه بر مهارت فنی نیازمند استعداد و الهام درونی است؛ همان ویژگی كه در آثار شاعرانی چون فردوسی، سعدی و حافظ دیده میشود.
فیروزی همچنین با اشاره به سبكهای مختلف شعر فارسی بیان كرد: استحكام شعر خراسانی یكی از دلایل ماندگاری آن در تاریخ ادبیات است؛ زیرا شاعران در آن دوره در محیطهای ادبی فعال و رقابتی رشد میكردند. اما در دورههای بعد، بهویژه پس از حمله مغول، بسیاری از شاعران به خلوت و عرفان روی آوردند و شعر در فضایی شخصیتر شكل گرفت.
وی سه عنصر اصلی برای خلق شعر ماندگار را «استعداد»، «تسلط بر فنون ادبی» و «معرفت حاصل از مطالعه و تهذیب نفس» دانست و گفت: بدون شناخت عمیق از موضوع، شاعر نمیتواند اثری تأثیرگذار خلق كند. برای مثال اگر كسی بخواهد درباره امام حسین(ع) شعر بگوید، باید ابتدا معرفت و شناخت لازم نسبت به آن حضرت و نهضت عاشورا را به دست آورد.
این شاعر با اشاره به مفهوم الهام در شعر افزود: برخی بزرگان مانند شهید آوینی معتقد بودند شاعر گوش در ملكوت دارد و آنچه را از عالم معنا دریافت میكند با زبان خود بیان میكند. در روایات نیز آمده است كه گاه روحالقدس الهاماتی را بر زبان شاعر جاری میكند.
فیروزی در بخش دیگری از سخنان خود با توصیه به شاعران جوان گفت: مطالعه گسترده در شعر فارسی و همچنین شناخت دقیق موضوعی كه شاعر درباره آن میسراید، از مهمترین عوامل رشد شاعر است. افزون بر این، خلوت شاعرانه و تهذیب نفس میتواند زمینه دریافت الهام و شكلگیری تصویرهای شاعرانه را فراهم كند.
وی در پایان این گفتوگو غزلی را در وصف امام حسین(ع) قرائت كرد و ابراز امیدواری كرد كه این سروده مورد قبول درگاه الهی و اهل بیت(ع) قرار گیرد.
