دبیر پنجمین جشنواره ملی طنز و رادیو «زیر چتر لبخند» از تغییرات ساختاری این دوره، گسترش همكاری‌های بین‌سازمانی، اضافه شدن بخش ویدیوكست و توجه ویژه به استعدادهای مردمی خبر داد و تأكید كرد كه طنز باید فراتر از خنده‌آفرینی، حامل معنا، نقد و نگاه خلاقانه به مسائل جامعه باشد.
به گزارش روابط عمومی رادیو صبا، ساجد قدوسیان، دبیر پنجمین جشنواره ملی طنز و رادیو «زیر چتر لبخند» و مدیر گروه طنز و ادبیات رادیو صبا، با حضور در استودیوی شبكه خبر، به تشریح اهداف، ساختار و محورهای این دوره از جشنواره پرداخت و از تلاش برای تقویت نشاط اجتماعی و شناسایی استعدادهای تازه در عرصه طنز خبر داد.
قدوسیان با اشاره به برگزاری چهار دوره این جشنواره از سال 1400 و توقف آن در سال گذشته به دلیل شرایط كشور، گفت: در دوره جدید، موضوع جنگ به‌عنوان یكی از محورهای مهم جشنواره مورد توجه قرار گرفته است. همچنین با توجه به رویكرد معاونت صدا برای ایفای نقش پیشرو و پیشران رادیو در حوزه‌های تخصصی، تغییرات گسترده‌ای در ساختار جشنواره ایجاد شده است.
وی افزود: پنجمین دوره جشنواره با مشاركت چهار مجموعه شامل رادیو صبا به‌عنوان مجموعه محوری، شبكه نسیم، دفتر طنز حوزه هنری و اداره كل صدای استان‌ها برگزار می‌شود. این همكاری با هدف بهره‌گیری از ظرفیت‌های تخصصی حوزه طنز و فراهم كردن زمینه حضور پررنگ‌تر برنامه‌سازان مراكز استانی شكل گرفته است.
دو شاخه حرفه‌ای و مردمی در جشنواره
دبیر جشنواره «زیر چتر لبخند» با اشاره به تقسیم‌بندی آثار به دو شاخه حرفه‌ای و مردمی، توضیح داد: بخش حرفه‌ای به كاركنان سازمان صداوسیما و مجموعه‌های وابسته اختصاص دارد و برنامه‌سازان شبكه‌های سراسری، مراكز استانی و رادیوهای شهری می‌توانند آثار خود را از مسیر شبكه یا مركز مربوط ارسال كنند.
به گفته قدوسیان، بخش حرفه‌ای شامل دو بخش اصلی و ویژه است. در بخش اصلی، موضوع آثار آزاد است و شركت‌كنندگان می‌توانند در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی به تولید آثار طنز بپردازند. برنامه تركیبی با حداكثر زمان 30 دقیقه، برنامه كوتاه تا پنج دقیقه، قطعه نمایشی، تولید برنامه با هوش مصنوعی تا 15 دقیقه و نماپخش یا ویدیوكست با حداكثر زمان 15 دقیقه، از قالب‌های پیش‌بینی‌شده در این بخش هستند.
وی اضافه شدن ویدیوكست را از تغییرات مهم این دوره دانست و گفت: امروزه نمی‌توان رسانه را صرفاً به صدا یا تصویر محدود كرد. رادیو نیز مدتی است تولید آثار تصویری را آغاز كرده و جشنواره امسال امكان دریافت آثار طنز تصویری را در قالب نماپخش فراهم كرده است.
قدوسیان درباره بخش ویژه نیز اظهار كرد: در این بخش، چهار محور «جنگ و لبخند»، «هجو دشمن»، «ایران 1430» و «طنز در ادبیات فارسی» تعیین شده است. شركت‌كنندگان می‌توانند با قالب دلخواه خود، آثاری با حداكثر زمان 15 دقیقه و متناسب با این موضوعات تولید كنند.
بخش مردمی؛ فرصتی برای كشف استعدادهای تازه
مدیر گروه طنز و ادبیات رادیو صبا، بخش مردمی را یكی از محورهای مهم این دوره دانست و گفت: امسال این بخش با توجه بیشتری نسبت به دوره‌های گذشته طراحی شده و علاقه‌مندان به برنامه‌سازی رادیویی و تولید محتوای طنز در فضای مجازی می‌توانند در آن شركت كنند.
وی چهار محور این بخش را روایت طنزآمیز روزگار جنگ، هجو هوشمندانه و طنزآمیز دشمن، ارائه تصویری غرورآفرین از آینده ایران و معرفی مشاهیر ایران‌زمین در حوزه‌های مختلف عنوان كرد.
به گفته قدوسیان، برای حضور علاقه‌مندان، قالب‌های متنوعی در نظر گرفته شده است؛ از جمله پادپخش یا پادكست با حداكثر زمان 15 دقیقه، اجرای طنز رادیویی یا «برپاخند رادیویی»، نمایش خانوادگی، متن طنز رادیویی و تولید برنامه با هوش مصنوعی.
وی با اشاره به امكان تولید نمایش خانوادگی با امكانات ساده توضیح داد: خانواده‌ها می‌توانند با مشاركت اعضای خود، نمایشی چهار تا پنج دقیقه‌ای تولید كنند و برای این كار لزوماً به تجهیزات حرفه‌ای نیاز ندارند؛ حتی یك تلفن همراه ساده نیز می‌تواند ابزار تولید اثر باشد.
قدوسیان همچنین تأكید كرد كه متن‌های ارسالی باید قابلیت اجرا در رادیو داشته باشند و صرفاً به نوشته‌های طنز مكتوب محدود نشوند.
هوش مصنوعی؛ دستیار تولید محتوا
دبیر جشنواره درباره استفاده از هوش مصنوعی در تولید آثار طنز گفت: این فناوری می‌تواند به‌عنوان دستیار، زمینه‌ساز ایده‌پردازی و یافتن مسیرهای تازه در تولید محتوا باشد؛ به‌ویژه زمانی كه برنامه‌ساز برای آغاز كار به دنبال ایده‌های جدید است.
وی افزود: استفاده از هوش مصنوعی نباید به معنای واگذاری كامل فرایند خلاقیت و تولید اثر به این ابزار باشد. آثار این حوزه در چارچوب بخش مربوط به خود بررسی می‌شوند و برای ساختارهای مختلف جشنواره نیز جوایز جداگانه در نظر گرفته شده است.
طنز؛ ابزاری برای بیان نقد وتقویت نشاط اجتماعی
قدوسیان با اشاره به شعار این دوره از جشنواره، «ایران شاد»، نیاز جامعه به نشاط و خنده را از انگیزه‌های اصلی برگزاری این رویداد دانست و اظهار كرد: هر مطلبی كه موجب خنده شود، الزاماً طنز نیست؛ یك اثر طنز باید به مفهوم یا موضوعی اشاره كند و حامل نكته، نقد یا نگاهی معنادار باشد.
وی افزود: طنز این امكان را فراهم می‌كند كه مسائل جدی در قالبی شیرین و جذاب مطرح شوند و زمینه گفت‌وگو درباره موضوعات مختلف، بدون ایجاد تنش و تقابل، فراهم شود. این ظرفیت از گذشته در طنز وجود داشته و می‌تواند در شرایط امروز نیز به تقویت ارتباط اجتماعی كمك كند.
همكاری برای حمایت از آثار و برگزیدگان
دبیر جشنواره درباره نقش مجموعه‌های همكار گفت: دفتر طنز حوزه هنری در سیاست‌گذاری و داوری آثار، به‌ویژه متن‌های طنز رادیویی و تولیدات مردمی، مشاركت خواهد داشت. همچنین امكان برگزاری نشست‌های آموزشی برای شركت‌كنندگان با همكاری این مجموعه پیش‌بینی شده است.
وی افزود: شبكه نسیم نیز در زمینه پخش آثار، معرفی استعدادهای مردمی و پوشش تصویری و رسانه‌ای جشنواره همكاری می‌كند.
قدوسیان در پایان با تأكید بر ظرفیت جشنواره برای شناسایی و پرورش استعدادهای تازه اظهار كرد: همكاری با برگزیدگان بخش مردمی صرفاً یك وعده نیست و در دوره‌های گذشته نیز تعدادی از برگزیدگان به همكاری با رادیو صبا پیوسته‌اند. در این دوره نیز تلاش می‌شود این روند در شاخه‌های متنوع‌تری ادامه پیدا كند.
علاقه‌مندان برای اطلاع از جزئیات فراخوان و ارسال آثار می‌توانند به تارنمای رادیو صبا و سامانه «هد هد» مراجعه كنند. آثار منطبق با موضوعات و شرایط اعلام‌شده در فرایند داوری جشنواره بررسی خواهند شد.
